Aşılama Tedavisi (IUI)

Aşılama tedavisinde (IUI), laboratuvarda hazırlanan sperm, yumurtlama zamanına denk getirilerek rahminize verilir. Döllenme burada, tüp bebekte olduğu gibi laboratuvarda değil, vücudunuzun içinde gerçekleşir. Bu yüzden fallop tüplerinizin açık olması gerekir. Buradaki bilgiler genel bir çerçeve çizer; hekiminizin size özel koyacağı tanı ya da öneri bunun yerini tutmaz.

Aşılama (IUI) nedir?

Önce partnerinizden alınan sperm örneği laboratuvarda işlenir; hareketli ve sağlıklı sperm hücreleri ayrılır. Sonra bu sperm, rahim ağzından geçen ince bir kateterle doğrudan rahminize bırakılır. Amaç, yumurtayla karşılaşacak sperm sayısını artırmak ve spermin yolunu kısaltmaktır. Aşılamada yumurtalık uyarımı, yumurta toplama ya da embriyo aktarımı yoktur. Tüp bebekten bu yönüyle ayrılır.

Aşılama size önerilir mi?

Hekiminiz aşılamayı en çok açıklanamayan infertilitede gündeme getirir. Bazı erkek faktörü vakalarında ve yumurtlama sorunlarında da bir seçenek olabilir.

Tüpleriniz tıkalıysa ya da erkek faktörü ağırsa aşılama size uygun olmayabilir; bu durumda tüp bebek gibi başka yöntemler değerlendirilir. Yaşınız da aşılamanın sonucunu belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Hekiminiz hangi yöntemin size uygun olduğuna, sizin ve partnerinizin sonuçlarına bakarak karar verir.

Doğal döngüde aşılama nasıl yapılır?

Doğal döngüde ilaç kullanmazsınız. Yumurtlamanız ultrason ve gerekirse hormon testleriyle takip edilir. Yumurtlama yaklaştığında sperm örneği alınır, hazırlanır ve rahminize bırakılır.

İlaçla uyarılmış döngüde aşılama nasıl yapılır?

Bazı çiftlerde yumurtlamayı desteklemek ya da birden fazla yumurta geliştirmek için ağızdan alınan ilaçlar ya da iğneler kullanılır. Hekiminiz ilaç türünü ve takip sıklığını belirler. Uyarılmış döngülerde ultrason takibi özellikle önemlidir, çünkü çok sayıda yumurta gelişirse riskler artar.

Aşılama işlemi sırasında ne olur?

Spermin bırakılması kısa sürer ve muayene koltuğunda yapılır. Hissedeceğiniz rahatsızlık kişiden kişiye değişir. İşlem sonrası dinlenme ve günlük yaşamla ilgili talimatları hekiminiz size anlatır.

Aşılama konusunda kanıt ne söylüyor?

Güncel kılavuzlar, açıklanamayan infertilitede ilk adım olarak hemen ilaçlı aşılamaya başlamak yerine bir süre bekleyip izlemeyi önerir. Bekleme sonuç vermezse, ağızdan alınan ilaçlarla uyarılmış aşılama, iğneyle uyarılan aşılamaya tercih edilir. Uyarılmış aşılamadan da sonuç alınamazsa tüp bebek, beklemeye tercih edilir. Bu öneriler kesin değildir; dayandıkları veriler henüz güçlü sayılmaz.

Bu konudaki çalışmalar, açıklanamayan infertilitede çoğu karşılaştırmada canlı doğum açısından kesin bir fark göstermemiştir. Yine de ilaçla uyarılmış aşılamanın bazı çiftlerde bekleyip izlemeye göre canlı doğum şansını artırabileceğine dair orta güçte kanıt vardır. Çoğul gebelik, ilaçla uyarılmış aşılamanın en büyük riskidir. Aşılamayı tüp bebeğin "hafif" bir hali ya da herkesin önce denemesi gereken bir adım olarak görmeyin.

Aşılamanın riskleri nelerdir?

• Çoğul gebelik: İlaçla uyarılmış döngülerde birden fazla yumurta gelişirse ikiz ya da daha fazla bebekli bir gebelik olasılığı artar. Takipte çok sayıda yumurta geliştiğini görürse hekiminiz döngüye devam edip etmeyeceğine karar verir.
• Yumurtalık aşırı uyarılma sendromu (OHSS): İlaçla uyarılmış döngülerde görülebilir. İlaç dozuna ve yumurtalıklarınızın ilaca nasıl yanıt verdiğine bağlıdır.
• Enfeksiyon: Her işlemde olduğu gibi burada da bir risktir.
• İlaç yan etkileri: Sıcak basması, baş ağrısı ve bulantı gibi yakınmalar görülebilir.
• Dış gebelik: Gebelik oluştuktan sonra da dış gebelik olasılığı unutulmamalıdır.

Aşılamadan sonra ve tüp bebeğe geçiş nasıl kararlaştırılır?

Hekiminiz gebelik testini ne zaman yapacağınızı size söyler. Testi belirtilen zamandan önce yaparsanız sonuç yanlış çıkabilir. Aşılamadan sonuç alamazsanız sonraki adıma yaşınıza, infertilitenin nedenine ve önceki yanıtınıza göre karar verilir: aynı yöntemi tekrarlamak, ilaç planını değiştirmek ya da tüp bebeğe geçmek gündeme gelebilir. Kaç denemeden sonra tüp bebeğe geçileceğine dair tek bir sayı yoktur; bu planı baştan hekiminizle konuşmalısınız.

Tüp bebek tedavisi Ota Jinemed ve Liv Hospital Ulus bünyesinde, bu hastanelerin laboratuvar ve embriyoloji ekipleriyle yürütülür.