Pelvik İnflamatuar Hastalık

Pelvik inflamatuar hastalık (PİH), rahminizin, fallop tüplerinizin, yumurtalıklarınızın ve çevre dokuların mikroplarla oluşan bir enfeksiyonudur. Genellikle vajina ya da rahim ağzındaki mikropların yukarı doğru ilerlemesiyle gelişir. Alt karın ağrısı, akıntı ve ateşle seyredebilir; ama hafif ya da hiç belirtisiz de olabilir. Erken tanı ve uygun tedavi, tüplerde kalıcı hasar riskini azaltmaya yardımcı olur. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; sizin durumunuza özel bir tanı ya da tedavi kararının yerine geçmez.

Pelvik inflamatuar hastalık (PİH) nedir?

PİH, üreme sisteminizin üst kısmındaki organların enfeksiyonudur. Enfeksiyon rahim içinden tüplere ve yumurtalıklara, bazen de karın boşluğuna yayılabilir. Tüp ve yumurtalıkta irin dolu bir birikim (tubo-ovaryan apse) gibi ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu yüzden ağrı, ateş ve akıntının birlikte görülmesi tıbbi değerlendirme gerektirir.

PİH'e ne sebep olur, kimlerde risk daha yüksektir?

PİH'in sorumlusu çoğu zaman klamidya ve gonore gibi cinsel yolla bulaşan mikroplardır. Ama vajinadaki başka mikroplar da tabloya karışabilir; bu yüzden çoğu durumda birden fazla mikroba yönelik bir tedavi planlanır.

Daha önce cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon geçirmiş olmak, yeni bir partnerle temas, daha önce PİH geçirmiş olmak ve rahim içi araç (spiral) taktırdıktan sonraki ilk dönem, riski artıran durumlar arasındadır. Bu bilgiler tanıya yol gösteren öykü unsurlarıdır; sizin hakkınızda bir yargı taşımaz.

PİH'in belirtileri nelerdir?

PİH sık sık hafif ya da belirsiz belirtilerle seyreder; bazı kişilerde hiç belirti vermez. Görülebilecek belirtiler şunlardır:

• Alt karın ya da kasık ağrısı
• Olağan dışı ya da kötü kokulu vajinal akıntı
• Adet dışı ya da ilişki sonrası kanama
• Ağrılı cinsel ilişki
• Ateş ve titreme
• Bulantı, kusma

Belirtilerin hafif olması enfeksiyonun önemsiz olduğu anlamına gelmez. Hafif seyreden PİH bile tüplerde hasar bırakabilir.

PİH tanısı nasıl konur?

PİH tanısı çoğunlukla klinik bulgulara dayanır. Başka bir nedenle açıklanamayan alt karın ağrısıyla birlikte, muayenede rahim ağzı, rahim ya da yumurtalık bölgesinde hassasiyet bulunması, tedaviye başlamak için genellikle yeterli sayılır. Ateş, anormal akıntı, kan testlerinde iltihap göstergelerinin yüksekliği ve rahim ağzından alınan örnekte klamidya ya da gonore saptanması tanıyı destekler. Tanı konduğunda HIV testi de önerilir.

Ultrason, tanının kesin olmadığı ya da apse gibi bir komplikasyondan şüphelenildiği durumlarda istenir. Tüplerde sıvı birikimi ya da kalınlaşma görüntülemede görülebilir. Gerekirse laparoskopi gibi ileri yöntemler de gündeme gelebilir.

PİH nasıl tedavi edilir?

Hafif ve orta şiddetteki PİH çoğunlukla ağızdan alınan antibiyotik kombinasyonuyla, bazı durumlarda bir enjeksiyonla birlikte, ayaktan tedavi edilir. Tedavinin birkaç gün içinde etki etmesi beklenir. Düzelme olmazsa yeniden başvurmanız gerekir ve damar yoluyla tedaviye geçilebilir. Belirtileriniz geçse bile antibiyotik kürünü hekiminizin belirlediği süre boyunca tamamlamalısınız. İlaç seçimini ve süresini hekiminiz sizin durumunuza göre belirler; kendi başınıza antibiyotik kullanmamalısınız.

Hangi durumlarda hastaneye yatış gerekir?

Cerrahi bir acil durumun ekarte edilememesi, tubo-ovaryan apse, gebelik, ağır hastalık tablosu, kusma nedeniyle ilacın alınamaması ya da ağızdan tedaviye yanıt alınamaması durumlarında hastaneye yatış ve damar yoluyla tedavi gerekebilir. Gebelikte PİH şüphesi varsa, anne ve gebelik için riskler arttığı için hastanede değerlendirilmeniz önerilir.

Partnerimin de değerlendirilmesi gerekir mi?

Cinsel yolla bulaşan bir etken söz konusu olabileceği için, belirtilerin başlamasından önceki dönemde cinsel temasta bulunduğunuz partnerin ya da partnerlerin de değerlendirilmesi ve gerekirse tedavi edilmesi önerilir. Yeniden bulaşmayı önlemek için, tedavi tamamlanana, belirtileriniz geçene ve partneriniz de tedavi edilene kadar cinsel ilişkiden kaçınmanız gerekir. Tedaviden sonra, ilerleyen aylarda klamidya ve gonore testinin tekrarlanması önerilir.

Spiralim (RİA) varsa ne değişir?

Rahim içi aracınız (spiral) varsa, PİH riski esas olarak takıldıktan sonraki ilk döneme aittir. Spiralin mutlaka çıkarılması gerekmez; ilaç tedavisi ve yakın izlemle de yönetilebilir. Birkaç gün içinde düzelme olmazsa çıkarılması düşünülebilir. Bu karara hekiminiz, sizin durumunuza göre karar verir.

PİH tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi gecikirse ya da hiç alınmazsa enfeksiyon tüplerde kalıcı hasar bırakabilir. Bunun sonucunda tüp kaynaklı kısırlık ve dış gebelik görülebilir; irin birikimi (apse) ve daha ciddi bir yayılım da gelişebilir. Hafif ya da hiç belirti vermeyen PİH bile kısırlık riski taşıyabilir. Ama bu risk herkeste aynı değildir; birçok kişi sonrasında gebe kalabilir. Tüp hastalıklarının gebelikle ilişkisi ayrı bir konudur ve ayrıntılı bir değerlendirme gerektirir.

PİH'ten korunmak ve tekrarını önlemek için ne yapılabilir?

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmada kondom gibi bariyer yöntemleri ve gerektiğinde yapılan testler önemlidir. Bir enfeksiyon saptandığında erken tedavi, PİH'e ilerleme riskini azaltmaya yardımcı olur. Daha önce PİH geçirmişseniz tekrar riskiniz olduğu için, tedaviyi tamamlamanız ve partnerinizin de değerlendirilmesi önem taşır. Akıntı, ağrı ya da kanama gibi yeni bir belirti fark ettiğinizde beklemeden muayeneye gitmek, yeni bir enfeksiyonun erken yakalanmasını sağlar.