Rahim İçi Polip ve Endometrial Polip Tedavisi

Rahim içi polip, rahminizin iç tabakası olan endometriumun bir bölgesinde aşırı büyüme sonucu oluşan, rahim boşluğuna doğru uzanan yumuşak bir dokudur; endometrial polip olarak da adlandırılır. Polipin büyük bölümü iyi huyludur ve bazı kişilerde hiçbir belirti vermez. Tedavi kararı; belirtilerinize, yaşınıza, menopoz durumunuza, risk etkenlerinize ve gebelik planınıza göre hekim tarafından verilir, her polipte aynı yol izlenmez. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar, size özel bir tanı ya da tedavi önerisi değildir.

Endometrial polip nedir?

Endometrium, adet döngünüz boyunca kalınlaşan ve adetle dökülen tabakadır. Polip, bu tabakanın bez ve destek dokusunun belirli bir bölgede fazla büyümesiyle oluşur. Tek bir polipiniz olabileceği gibi birden fazla polip de görülebilir; boyutları çok küçükten oldukça büyüğe kadar değişir. Polipin yapısı çoğunlukla iyi huyludur. Ama az sayıda olguda polipin içinde atipik hücre ya da kötü huylu değişiklik bulunabilir; bu yüzden çıkarılan polipi patolojik olarak incelemek önemlidir.

Rahim içi polip hangi belirtileri verir, kimlerde daha sık görülür?

Polipin en sık belirtisi anormal rahim kanamasıdır. Bu; adetler arasında kanama ya da lekelenme, düzensiz adet, olağandan yoğun adet veya menopozdan sonra ortaya çıkan kanama biçiminde olabilir. Bazı kişilerde ise polip hiçbir yakınma olmadan ultrason ya da histeroskopi sırasında tesadüfen bulunur. Gebelik planınız varsa ve gebe kalmakta zorlanıyorsanız, bu değerlendirme sırasında da polip bulunabilir.

Polip üreme çağında olduğu gibi menopoz sonrasında da görülür. Tamoksifen gibi bazı ilaçları kullanmanız, aşırı kilonuz, diyabetiniz ve yüksek tansiyonunuz varsa, polip ve ilişkili endometrium sorunları açısından daha yakından değerlendirilmeniz gerekebilir. Kanama yakınmanız her zaman polipten kaynaklanmaz; aynı belirtiye başka nedenler de yol açabileceğinden değerlendirme gerekir.

Rahim içi polip tanısı nasıl konur?

Değerlendirme ayrıntılı bir öykü ve muayeneyle başlar. Üreme çağındaysanız ilk basamak görüntüleme çoğunlukla transvajinal ultrasonografidir. Polipten şüpheleniliyorsa, rahim boşluğuna steril sıvı verilerek yapılan salin infüzyon sonografi ya da renkli Doppler gibi yöntemler görüntüyü netleştirebilir. Rahim boşluğunu kamerayla doğrudan gösteren histeroskopi ise hem tanıda hem tedavide güvenilir yöntemlerden biridir. Kanama yakınmanız varsa doku örneğini kör biçimde almak tek başına yeterli sayılmaz; polip çoğu zaman bu yöntemle gözden kaçabilir.

Polip çıkarıldığında dokuyu patoloji laboratuvarında incelemek, kesin tanıyı koyan basamaktır. Ultrasonda polipe benzeyen her görüntü polip olmayabilir; submüköz miyom gibi başka yapılar da benzer görünebilir. Bu ayrımı hekim yapar.

Rahim içi polip nasıl tedavi edilir?

İzlem ne zaman tercih edilir?

Belirti vermiyorsanız, riskiniz düşükse ve üreme çağındaysanız, polipin hemen alınması gerekmeyebilir; bazı polipler zamanla kendiliğinden küçülür. İzlemde amaç, yeni bir belirti çıkıp çıkmadığını ya da polipin belirgin biçimde değişip değişmediğini takip etmektir. Hangi polipin izlenebileceğine hekim; boyutuna, belirtinize, yaşınıza, risk etkenlerinize ve gebelik planınıza göre karar verir, tek bir ölçüt yoktur.

İlaç tedavisi polipi ortadan kaldırır mı?

Hayır. İlaçlar polipi ortadan kaldırmaz. Kanama yakınmanız varsa belirtiyi hafifletmek için hormonal ya da başka ilaçlar kullanılabilir; ama bu, polipin kendisinin tedavisi sayılmaz. Kanamanızın nedeninin polip olduğu düşünülüyorsa, çoğu zaman polipin çıkarılması gündeme gelir.

Histeroskopik polipektomi nasıl yapılır?

Polipektomi, polipin histeroskopi eşliğinde rahim boşluğundan çıkarılmasıdır. Karında kesi gerektirmez; ince bir kamera ve işlem aleti vajina ve rahim ağzı yoluyla ilerletilir. İşlemin ofis ortamında mı yoksa ameliyathanede mi yapılacağını, polipin özelliklerine ve size göre belirleriz. İşlemde enfeksiyon, kanama, nadiren rahim duvarının delinmesi gibi riskler vardır; hekim bu riskleri işlemden önce size anlatır. Polip aynı bölgede veya rahimin başka bir noktasında yeniden oluşabilir.

Eskiden sık uygulanan körlemesine küretaj, polipi tam çıkarmada ve görerek müdahale etmede yetersiz kaldığı için günümüzde histeroskopi öncelikli yaklaşım olarak öne çıkar.

Çıkarılan dokuya ne yapılır?

Çıkarılan doku mutlaka patolojiye gönderilir. Sonuç iyi huylu çıkarsa genellikle ek tedavi gerekmez; atipik hücre ya da kötü huylu değişiklik bulunursa takip ve tedavi planınızı o sonuca göre yeniden yaparız ve gerekirse sizi bir jinekolojik onkoloji uzmanına yönlendiririz.

Gebelik planlıyorsanız polip ne anlama gelir?

Polipin, rahim boşluğundaki yerleşimi yüzünden embriyonun tutunmasını olumsuz etkileyebildiği düşünülür. Gebelik planlıyorsanız ve polipiniz varsa, polipin alınması seçeneği sık tartışılır. Öte yandan, gebe kalamayan her kişide bulunan her polipi rutin olarak çıkarmanın yararı kanıtlanmış değildir. Tüp bebek öncesi değerlendirmede bulunan ve belirti veren, büyük görünen ya da tekrarlayan polipler gibi seçilmiş durumlarda polipektomi gündeme gelir. Bu kararı, gebelik planınız ve tedavi zamanlamanızla birlikte hekim verir.

Menopozda polip bulunursa ne yapılır?

Menopozdan sonra kanamanız olduysa ve ultrasonda polip görülüyorsa, polipin histeroskopiyle alınması ve patolojik olarak incelenmesi genellikle önerilir. Çünkü bu grupta kanamanın nedeni olarak ciddi endometrium sorunlarını elemek gerekir. Kanamanız yoksa ve menopoz sonrası düşük riskli bir durumdaysanız, polipin izlenmesini ya da alınmasını risk etkenlerinize göre değerlendiririz.

Menopoz sonrası kanama, kısa süreli ve hafif olsa da değerlendirme gerektirir. Normal bir smear ya da HPV testi sonucu, rahim iç tabakanızın değerlendirilmesini gereksiz kılmaz; çünkü bu testler rahim ağzınızı tarar, endometriumu değerlendirmez.

Tedavi sonrasında nelere dikkat edilmelidir?

Polipektomiden sonra hafif kanama ya da lekelenme görebilirsiniz; yakınmanızın ne kadar süreceğini ve nasıl izleneceğini hekim size anlatır. Normal günlük aktivitelerinize ne zaman döneceğiniz, işlemin türüne ve size göre değişir. Polip yeniden oluşabilir; yeni kanama, adet düzeninizde değişiklik ya da bir belirti başlarsa kontrole gitmeniz gerekir. Belirtisiz bir kontrol ultrasonunun ne zaman yapılacağına hekim karar verir.