İlgili uzman profili: Doç. Dr. Nurettin Türktekin

Embriyo biyopsisi nedir, hangi evrelerde yapılır, trofektoderm biyopsisinde neler olur? Embriyoya olası etkileri, sınırlar ve hekime sorulacaklar.

Embriyo biyopsisi, genetik inceleme (PGT) için tüp bebek yoluyla elde edilen embriyodan az sayıda hücre alınması işlemidir. Bugün en sık blastokist evresinde, embriyonun dış tabakasından (trofektoderm) yapılır. Kendi başına tanı koymaz; alınan örnek ayrı bir testle incelenir. Embriyo üzerinde yapılan bir müdahale olduğu için embriyoya zarar verme olasılığı gibi riskleri vardır ve alınan örnek tüm embriyoyu her zaman yansıtmayabilir. Sizin için gündeme gelip gelmeyeceğini hekiminiz ve embriyoloğunuz değerlendirir.

Rahim ağzından ya da rahim iç tabakasından alınan biyopsiler farklı işlemlerdir; embriyo biyopsisi yalnızca laboratuvarda embriyo üzerinde yapılan örneklemeyi ifade eder.

Embriyo biyopsisi kendi başına tanı koyar mı?

Biyopsinin işlevi, genetik test için DNA içeren bir örnek sağlamaktır. Örnek alındıktan sonra genetik laboratuvarda incelenir ve tanı ya da tarama sonucu bu ayrı testten gelir.

Biyopsi örneği hangi testlerde kullanılabilir?

Alınan örnek kromozom sayısını tarayan PGT-A, tek gen hastalıklarını araştıran PGT-M ve yapısal kromozom değişikliklerine yönelik PGT-SR testlerinde kullanılabilir. Bu testlerin amacı ve kanıt durumu ayrı değerlendirilir.

Kutup cismi ve bölünme evresinden örnek alınabilir mi?

Bu konudaki güncel önerilere göre örnek, yumurtanın kutup cisimlerinden ya da bölünme evresindeki embriyonun tek hücresinden alınabilir. Bölünme evresi biyopsisi bir dönem yaygın uygulanmış, ancak klinik kullanımı azalmıştır.

Blastokist biyopsisi neden sık kullanılan teknik olarak anlatılır?

Blastokist, embriyonun daha ileri gelişim evresidir. Bu konudaki güncel değerlendirmeye göre bu evrede dış tabakadan örnek alınması şu anda en yaygın kullanılan tekniktir ve bölünme evresine kıyasla daha fazla hücre sağlar. Bu, yöntemin diğerlerine üstün olduğu anlamına gelmez; bu değerlendirme yalnızca bugünkü uygulamayı betimler.

İşlem nasıl yapılır?

İşlem laboratuvarda, mikroskop altında embriyoloji uzmanlarınca embriyo üzerinde yapılır. Embriyoyu saran kılıf (zona pellusida) açılır; bu konudaki güncel önerilerde bu amaçla bugün en çok lazerin kullanıldığı belirtilir. Ardından dış tabakadan az sayıda hücre alınır ve genetik laboratuvara gönderilmek üzere ayrı bir tüpe aktarılır. Aynı öneriler, blastokist biyopsisinde iç hücre kitlesinin korunmasını ve olabildiğince az müdahale uygulanmasını önerir. Hücre sayısı, işlemin süresi ve teknik ayrıntılar laboratuvara göre değişir.

Biyopsiden sonra ne olur?

Sonuç hemen çıkmadığı için biyopsi edilen embriyolar genellikle dondurulur. Bu konudaki güncel önerilerde, test sonucunun beklenmesi gereken durumlarda dondurmanın çoğunlukla gerekli olduğu belirtilir. Sonuç gelince hangi embriyonun, ne zaman aktarılacağı hekiminizle birlikte kararlaştırılır. Dondurma ve çözme sürecinin kendi sınırları vardır; bu konu ayrı bir başlıktır.

Biyopsi embriyoya zarar verebilir mi?

Bu konudaki güncel değerlendirmelere göre hücrelerin alınması embriyoya zarar verebilir ve gelişimini engelleyebilir. Aynı değerlendirme, biyopsinin invaziv olduğunu, hücrelere ve DNA'ya zarar verebileceğini belirtir. Başka bir güncel görüşe göre ise trofektoderm biyopsisinin etkisi iyi anlaşılmış değildir. Bu nedenle onam görüşmesinde bu olasılıkların ele alınması beklenir.

Alınan örnek tüm embriyonuzu yansıtır mı?

Bu konudaki güncel mozaisizm önerilerine göre dış tabakada saptanan bir bulgu, embriyonun bütününün durumunu ya da gelişme potansiyelini göstermeyebilir. Bu durumun yorumu genetik danışmanlıkta ayrıca ele alınmalıdır.

Her embriyo biyopsiye uygun mudur?

Her embriyo biyopsiye uygun olmayabilir. Bu konudaki güncel değerlendirme, biyopsiye uygun olmadıkları için embriyoların kaybedilebileceğini bildirir. Hangi embriyoların uygun olduğuna hekiminiz ve embriyoloğunuz karar verir.

Embriyo biyopsisi ile assisted hatching aynı şey midir?

Hayır. Yardımlı çatlatma, embriyonun rahme tutunmasına destek olmak amacıyla kılıfın incelmesini ya da açılmasını hedefler. Biyopsinin amacı ise genetik inceleme için hücre örneği almaktır. Bu konudaki güncel önerilerde kılıfı açma, hücre alma işleminin bir adımı olarak anılır; ancak bu, biyopsiyi bir çatlatma uygulaması hâline getirmez. Hangisinin planlandığını hekiminiz ve embriyoloğunuzla netleştirmeniz yerinde olur.

Hekiminize ve embriyoloğunuza hangi soruları sorabilirsiniz?

  • Biyopsi hangi evrede planlanıyor ve neden?
  • Embriyolarımdan kaçının biyopsiye uygun olması bekleniyor?
  • Biyopsi edilemeyen embriyolara ne olacak?
  • Biyopsiden sonra embriyolar nasıl saklanacak?
  • Onam metninde embriyoya zarar verme olasılığı nasıl ifade ediliyor?

Sık Sorulan Sorular

Bu konudaki güncel değerlendirmeye göre PGT-A tedavisini alan kişi için bilinen ek bir risk yoktur. İşlem embriyo üzerinde laboratuvarda yapıldığı için riskler embriyo düzeyindedir. Tüp bebek döngüsünün yumurtalık uyarımı ve yumurta toplama gibi aşamalarına ait riskler ise biyopsiden bağımsız olarak geçerlidir.

Bu konudaki güncel değerlendirmeye göre yeniden biyopsi yalnızca ilk işlemin başarısız, tamamlanmamış ya da sonuçsuz kaldığı durumlarda yapılır ve gelişime etkisi hâlâ incelenmektedir. Mozaik bir sonucu doğrulamak amacıyla ise yeniden biyopsi önerilmez; bu konudaki güncel mozaisizm önerilerine göre bunun tanısal değeri olduğuna dair kanıt yoktur.

Bu konudaki güncel değerlendirmeye göre blastokist evresinde biyopsi yapılan embriyolardan doğan çocukların izlendiği çalışmalar, gebelik ve doğumla ilgili olumsuz bir tablo ortaya koymamıştır. Ancak rahim içinde büyümenin bir miktar geri kalması yönündeki küçük bir artış ayrıca araştırılmayı gerektirebilir. Tüp bebek ve PGT'nin uzun dönem etkileri konusunda belirsizlik bulunduğu da aynı değerlendirmede belirtilmiştir.

Hayır. Biyopsi genetik test için hücre örneği alınmasıdır. Tanı veya tarama sonucu örneğin genetik laboratuvarda incelendiği ayrı testten gelir.

Hayır. Embriyo biyopsisi laboratuvarda embriyo üzerinde yapılır. Rahim ağzı ve rahim iç tabakası biyopsileri farklı işlemlerdir.

Hayır. Bu ifade mevcut uygulamayı betimler. Bölünme evresine göre daha fazla hücre sağlaması, diğer yöntemlere üstün olduğu anlamına gelmez.

Evet. Mevcut öneriler blastokist biyopsisinde iç hücre kitlesinin korunmasını ve olabildiğince az müdahaleyi önerir.

Her embriyo uygun olmayabilir. Uygunluğu hekiminiz ve embriyoloğunuz değerlendirir; biyopsiye uygun olmayan embriyoların nasıl ele alınacağını önceden sorabilirsiniz.

Her zaman temsil etmeyebilir. Dış tabakadaki bulgu embriyonun bütününün durumunu veya gelişme potansiyelini göstermeyebilir; yorum genetik danışmanlıkta ele alınır.

Evet. Sonuç hemen çıkmadığından biyopsi edilen embriyolar genellikle dondurulur. Dondurma ve çözme sürecinin kendi sınırları da vardır.

Hayır. Biyopsi genetik inceleme için hücre örneği sağlar. Yardımlı çatlatma, tutunmaya destek amacıyla embriyoyu saran kılıfı inceltmeyi veya açmayı hedefler.

Ücretsiz Danışmanlık Alın

Formu doldurun, uzman ekibimiz sizinle iletişime geçsin

WhatsApp Instagram Nurettin Turktekin Facebook Nurettin Turktekin YouTube Nurettin Turktekin LinkedIn Nurettin Turktekin