Gebelikte Şeker Taraması: Şeker Yükleme Testi Ne Zaman ve Nasıl Yapılır, Sonuç Ne Anlama Gelir?

Gebelikte şeker taraması, gebelik sırasında ilk kez ortaya çıkabilen kan şekeri yüksekliğini (gestasyonel diyabet) saptamak için genellikle gebeliğin ikinci yarısında, glukoz içeceği öncesinde ve sonrasında kan şekerinin ölçüldüğü bir testtir. Sonuç yüksek çıkarsa hekim değerlendirmeyi nasıl sürdüreceğini belirler. Risk faktörü olan kişilerde değerlendirme daha erken yapılabilir. Uygulama ülkeye ve sağlık kuruluşuna göre değişebilir; Türkiye'de hangi testin kullanılacağını sizi izleyen hekim belirler.

Gestasyonel diyabet ne demektir?

Gestasyonel diyabet, gebelik sırasında ortaya çıkan yüksek kan şekeri düzeyidir. Gebelikten önce bilinen diyabet ise farklı bir durumdur ve ayrı bir izlem gerektirir.

Şikâyetiniz olmasa da şeker taraması yapılır mı?

Taramanın amacı kan şekeri yüksekliğini erken saptayıp izlem ve tedavinin başlamasını mümkün kılmak, böylece anne ve bebek için komplikasyon riskini azaltmaktır. Şikâyetiniz olmasa da tarama planlanabilir.

Şeker taraması ne zaman planlanır?

Tarama genellikle gebeliğin ikinci yarısında planlanır. Türkiye'de hangi yaklaşımın ve hangi zamanlamanın uygulanacağını sizi izleyen hekim belirler.

Hangi durumlarda daha erken değerlendirme yapılabilir?

Risk faktörü olan kişilere gebeliğin erken döneminde kan testi ve/veya glukoz tolerans testi önerilir. Sayılan risk faktörleri arasında vücut kitle indeksinin yüksek olması, önceki gebelikte çok iri bir bebek doğmuş olması, önceki gebelikte gestasyonel diyabet, birinci derece akrabada diyabet, bazı etnik kökenler ve idrarda glukoz saptanması yer alır. Bu etkenlerin bir kısmı kişinin kontrolü dışındadır; gestasyonel diyabet gelişmesi kişinin hatası olarak yorumlanmamalıdır. Risk faktörünüz olup olmadığını hekiminiz değerlendirir.

Şeker yükleme testi nasıl yapılır?

Test, açlık durumunda bir kan örneği alınması, ardından glukoz içeren bir içeceğin içilmesi, bir süre dinlenme ve ikinci bir kan örneğinin alınmasıyla yapılır; kan şekeri glukoz içeceği öncesinde ve sonrasında ölçülür. Kullanılan yönteme göre ayrıntılar değişebilir.

Her yerde aynı test mi uygulanır?

Testin ayrıntıları ülkeye ve sağlık kuruluşuna göre değişebilir; hangi testin kullanılacağını hekim belirler.

Test öncesinde nasıl hazırlanmalısınız?

Teste açlık gerekebilir. Açlık ve ilaç kullanımı konusunda hekimin ya da laboratuvarın verdiği talimata uyun.

Tarama sonucunuz yüksek çıkarsa ne olur?

Tarama testinin yüksek çıkması tek başına tanı anlamına gelmeyebilir; bir sonraki adımı, gerekirse ek testi hekim planlar. Sonucu hekimle birlikte yorumlayın; kendi başınıza ilaç ya da takviye kullanmaya başlamayın veya mevcut tedavinizi değiştirmeyin.

Gestasyonel diyabet tanısı konursa takip nasıl yapılır?

Yönetim beslenme düzenlemesi, düzenli hareket ve kan şekeri izlemini içerir; gerekirse tablet ya da insülin eklenir. Ayrıca ek ultrason ve yakın izlem planlanabilir. Hedef değerleri ve tedavi planını hekiminiz size özel belirler.

Gestasyonel diyabet anne ve bebek için ne anlama gelir?

Kan şekeri yüksekliği bebeğin iri doğma olasılığını ve buna bağlı olarak doğum sırasında zorlukları artırabilir; doğumdan sonra bebekte kan şekeri düşüklüğü de görülebilir. Anne açısından ileride tip 2 diyabet gelişme riski de söz konusudur. Tanı konduğunda izlem ve tedavinin planlanma nedenlerinden biri bunlardır.

Doğumdan sonra neler yapılır?

Gestasyonel diyabet tanısı konan kişilerde doğumdan sonra diyabet testinin yinelenmesi ve ardından düzenli aralıklarla izlem yapılması önerilir. Testin zamanını ve izlem aralığını hekiminiz bildirir.

Test öncesinde hekiminize neler sormalısınız?

• Daha önce gestasyonel diyabet, çok iri bir bebek ya da ailede diyabet öyküsü varsa bildirin.
• Bu gebelikte hangi testin kullanılacağını sorun.
• Testin ne zaman yapılacağını ve açlık gerekip gerekmediğini öğrenin.
• Düzenli kullandığınız ilaçları söyleyin.
• Sonuç yüksek çıkarsa bir sonraki testin ne olacağını sorun.