Blastokist Kültürü ve Transferi (3. / 5. Gün)

Blastokist transferi, embriyonun laboratuvarda yaklaşık beşinci veya altıncı güne kadar geliştirilip blastokist evresinde rahme aktarılmasıdır; 3. gün transferinde ise embriyo daha erken, bölünme evresinde aktarılır. Hangi günün seçileceğine hekiminiz ve embriyoloğunuz, embriyo sayınıza, gelişimine ve sizin durumunuza göre birlikte karar verir. Yapılan bir derlemeye göre taze transferde canlı doğum açısından blastokist transferi lehine bir sinyal bulunmuş, ancak bu bulgunun güvenilirliği düşüktür; taze ve dondurulmuş transferlerin birlikte değerlendirildiği toplam sonuçta ise fark gösterilememiştir. Uzatılmış kültürde bazı embriyolar beşinci güne ulaşamayabilir; bu durumda aktarılacak embriyo kalmayabilir. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar; kişiye özel tanı ya da tedavi önerisinin yerini tutmaz.

Blastokist nedir, üçüncü gün embriyosundan nasıl ayrılır?

Döllenmeden sonraki ilk günlerde embriyonun hücreleri bölünür; buna bölünme evresi denir ve üçüncü gün civarında değerlendirilir. Blastokist ise beşinci-altıncı günlerde ulaşılan, içinde iç hücre kitlesi ve trofektoderm adlı dış tabaka bulunan daha ileri bir evredir. İki evre arasındaki temel fark, embriyonun laboratuvarda kaç gün geliştirildiğidir.

Blastokist nasıl notlanır?

Blastokistler genişleme düzeyi, iç hücre kitlesi ve trofektoderm üzerinden Gardner sistemiyle notlanır. Harf ve rakamlardan oluşan bu not, embriyonun laboratuvardaki görünümünü özetler; gebelik olacağı anlamına gelmez.

Uzatılmış kültür nasıl yürür?

Embriyolarınız, sıcaklığı ve gaz oranı denetlenen bir kuluçka ortamında geliştirilir; embriyolog gelişimi belirli günlerde değerlendirir. Embriyonun 3. günde mi yoksa blastokist evresinde mi aktarılacağı, kültürün kaç gün sürdürüleceğini belirler.

Embriyoların hepsi 5. güne ulaşır mı?

Hayır, ulaşmayabilir. Yapılan bir derlemede blastokist transferinde hiç embriyo aktarılamama olasılığı daha sık bulunmuştur; bunun nedeni büyük ölçüde embriyoların beşinci günden önce gelişmeyi durdurmasıdır. Bu konudaki başka bir değerlendirmeye göre de, seçilmemiş hasta gruplarında uzatılmış kültürde transferin iptal edilmesi anlamlı olarak daha sık görülür; iyi prognozlu hastalarda ise bu fark görülmez. Bu durum sizin için ya da tedavi planınız için beklenmedik ve üzücü bir gelişme olabilir; destek istemekten çekinmeyin. Sonraki adım hekiminizle birlikte yeniden planlanır.

Herkes için uygun tek bir transfer günü var mı?

Mevcut kanıt, tüm hastalar için geçerli tek bir ideal transfer günü olduğunu göstermemektedir.

Taze transferde blastokist evresinin yararı gösterilmiş mi?

Yapılan bir derleme çok sayıda kontrollü çalışmayı birleştirmiştir; çalışmalara katılanların çoğu iyi prognozlu hastalardır. Taze transfer başına canlı doğum açısından blastokist lehine bir sinyal bulunmuş, klinik gebelik de blastokist lehine saptanmıştır. Canlı doğum bulgusunun güvenilirliği düşük, klinik gebelik bulgusunun güvenilirliği ise orta düzeyde değerlendirilmiştir.

Taze ve dondurulmuş transferler birlikte değerlendirilince sonuç değişiyor mu?

Aynı derlemede, aynı yumurta toplama döngüsünden elde edilen taze ve dondurulmuş transferlerin birlikte değerlendirildiği toplam gebelik oranında belirgin bir fark saptanmamıştır. Bu konudaki başka bir değerlendirmeye göre iyi prognozlu hastalarda daha yüksek canlı doğum bildiren çalışmalar bulunsa da, kanıt yalnızca güvenilirliği yüksek çalışmalarla sınırlandığında bu fark kaybolmakta ve toplam gebelikte fark kalmamaktadır; bu nedenle bir tedavi döngüsünün sonucunun, o döngüden elde edilen toplam doğum üzerinden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanır. Yapılan derlemede blastokist transferinde dondurulacak embriyo sayısının da daha az olduğu bulunmuştur.

Hangi hastalarda daha çok çalışıldı?

Çalışmaların büyük bölümü iyi prognozlu hastalarda yürütülmüştür. Donör yumurta kullanılan çalışma yoktur; kötü prognozlu ve ileri yaştaki kadınlar üzerinde yeterince çalışma yapılmamıştır. Bu nedenle bu gruplar için sonuçları yorumlamak zordur ve belirli bir hasta grubu için yararlı olduğunu söylemek mümkün değildir.

Uzatılmış kültürde aktarılacak veya saklanacak embriyo azalabilir mi?

Uzatılmış kültürün beklenebilecek iki sonucu vardır: transfer yapılamama olasılığının artması ve dondurularak saklanacak embriyo sayısının azalması.

Blastokist transferi ikiz gebelikle ilişkili mi?

Bu konudaki görüşlere göre blastokist kültürü, tek yumurta ikizliğinde (monozigotik ikizlenme) küçük bir artışla ilişkili olabilir; veriler tutarsızdır ve size bu konuda küçük bir risk artışından söz edilmesi önerilir. Yapılan bir derlemede çoğul gebelik tüm çalışmalar birlikte ele alındığında belirsiz kalmış, güvenilirliği daha yüksek çalışmalarda ise blastokist transferinde artmış olabileceği bildirilmiştir. Çoğul gebeliğin erken doğum gibi riskleri embriyo transferi sayfasında ele alınır.

Kaç embriyo aktarılır?

Bu konudaki güncel kılavuzlara göre, embriyonun evresi ne olursa olsun, birden fazla embriyo varsa tek embriyo transferi önerilir. Taze blastokist transferinde iki embriyo aktarılıp aktarılmayacağı kararı, blastokistin görünümüne ya da kalitesine dayandırılmamalıdır. Blastokistlerin tek yumurta ikizliği riski nedeniyle tek embriyo olarak aktarılması da bu kılavuzlarda tartışılmıştır. Türkiye'de uygulanacak sayı, güncel mevzuat ve hekiminizin değerlendirmesiyle belirlenir.

Transferden sonra neler olur?

İşlemin kendisi, hazırlık, transfer sonrası ilaç desteği ve gebelik testi gibi konuların ayrıntısına embriyo transferi sayfasında yer veriyoruz. Takvimi ve ilaç planınızı hekiminiz size bildirir.

Transfer gününü konuşurken hekiminize neler sorabilirsiniz?

• Benim için hangi günde transfer planlanıyor ve gerekçesi nedir?
• Embriyolar beşinci güne kadar gelişmezse nasıl bir yol izlenecek?
• Fazla blastokist olursa dondurulabilecek mi?
• Kaç embriyo aktarılması planlanıyor?
• Uzatılmış kültür için ek bir maliyet var mı?