Açık rahim alma ameliyatı (abdominal histerektomi) nedir, açık yol ne zaman seçilir? Yumurtalıklar, menopoz, riskler ve iyileşme hakkında bilgi.
Açık rahim alma ameliyatı (abdominal histerektomi), rahmin karına açılan bir kesiden çıkarıldığı bir ameliyattır. Rahim alındığında gebe kalma ve gebeliği taşıma olasılığı sona erer, adet kanaması da durur. Bu yüzden ameliyat kararında şikayetlerinizin şiddeti, denenebilecek diğer tedaviler ve kendi tercihleriniz birlikte değerlendirilir. Yumurtalıkların alınıp alınmayacağı ise ayrı bir karardır. Burada genel bir çerçeve bulacaksınız; bu bilgiler sizin için yapılacak kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz.
Açık rahim alma ameliyatı nedir?
Histerektomi, rahmin çıkarılmasıdır. Açık yöntemde alt karında bir kesi açılır, rahim ona bağlı dokulardan ayrılarak çıkarılır ve vajinanın üst ucu dikişle kapatılır. Çıkarılan rahim patolojiye gönderilir.
Rahim ağzı da alınır mı?
Rahimle birlikte rahim ağzı da alınıyorsa ameliyata total, rahim ağzı yerinde bırakılıyorsa subtotal histerektomi denir. Bazı çalışmalarda, rahim ağzı korunan kişilerde ameliyattan sonra bir süre adet benzeri kanamanın daha sık görüldüğü bildirilmiştir. Rahim ağzı yerinde kalırsa, smear taramasının sürmesini hekiminiz planlar.
Hangi durumlarda rahim alma gündeme gelir? Alternatifler nelerdir?
Rahim alma, genellikle kanama, ağrı ya da rahimdeki yapısal sorunlardan kaynaklanan şikayetlerin başka yollarla yeterince kontrol edilemediği durumlarda gündeme gelir. İlaç tedavileri ve rahmi koruyan girişimler çoğu kez önce denenir. Kanser şüphesinde ise farklı bir planlama gerekir; ameliyatın kapsamı ve yöntemi ayrıca belirlenir. Karar vermeden önce alternatifleri hekiminizle birlikte tartışmanız önemlidir.
Neden açık yol seçilebilir?
Rahim; karın içinden açık ya da kapalı şekilde, ya da vajinadan çıkarılabilir. İyi huylu hastalıklarda yöntem; rahmin ve vajinanın özelliklerine, eşlik eden hastalığa, ek işlem gerekip gerekmediğine, cerrahın eğitim ve deneyimine, hastanenin olanaklarına ve sizin tercihinize göre seçilir. Açık yol özellikle şu durumlarda gündeme gelebilir:
- Rahim çok büyükse
- Karında yaygın yapışıklık bekleniyorsa
- Aynı ameliyatta başka işlemler de planlanıyorsa
- Kanser şüphesi nedeniyle kapsamlı bir planlama gerekiyorsa
- Diğer yolların uygulanabilirliği sınırlıysa
Vajinal ve kapalı yolların, açık ameliyata göre günlük hayata daha hızlı dönüş ve daha az yara enfeksiyonuyla ilişkili olduğu bulunmuştur; açık yol ise daha uzun hastanede kalış ve daha uzun bir iyileşmeyle ilişkilidir. Laparoskopik yolda üreter dahil idrar yolu yaralanması olasılığının açık yola göre daha yüksek olduğu da bildirilmiştir. Bu bulgular orta derecede güvenilir verilere dayanır ve açık yolun gerekli olmadığı anlamına gelmez; yöntem seçimi size göre yapılır.
Ameliyat öncesinde neler yapılır?
Hazırlık, jinekolojik muayene ve ultrasonla başlar; gerektiğinde başka görüntüleme yöntemleri de kullanılır. Rahim ağzı ve rahim iç tabakasına yönelik hangi incelemelerin gerektiğine hekiminiz karar verir. Kan sayımı, gebelik testi ve anestezi görüşmesi sırasında, kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve geçirdiğiniz ameliyatları hekiminize anlatmalısınız. Yemeyi içmeyi ne zaman keseceğinizi, hangi ilaçlara ara vereceğinizi ve bağırsak temizliği gerekip gerekmediğini ameliyat ekibi size açıklar. Ameliyat sonrası bacak damarlarında pıhtı oluşumunu önleyecek tedbirler de sizin risk düzeyinize göre ameliyattan önce planlanır.
Ameliyat nasıl yapılır?
Hangi anestezinin uygulanacağı, ameliyat ve anestezi ekibinin değerlendirmesine bağlıdır. Alt karında açılan kesiden karın boşluğuna ulaşılır; rahmi çevre dokulara tutturan bağlar ve damarlar ayrılıp, kanama kontrol edilerek rahim dışarı alınır. Ardından vajinanın üst ucu dikilir ve karın duvarı kat kat kapatılır. Kesinin yeri ve şekli, rahmin büyüklüğüne ve ameliyatın kapsamına göre değişir. Ameliyatı Doç. Dr. Nurettin Türktekin, Memorial Şişli Hastanesi'nde yapar.
Yumurtalıklar korunur mu? Menopoza etkisi nedir?
Yumurtalıkların alınması ya da korunması, rahim almadan ayrı bir karardır. Menopoza girmemiş bir kişide yumurtalıklar da çıkarılırsa, menopoz belirtileri ameliyatın hemen ardından başlar. Yumurtalıklar bırakıldığında rahim olmadığı için adet kanaması görülmez, ama yumurtalıklar hormon üretmeyi sürdürebilir; menopoza giriş yaşının biraz öne kayabileceği bildirilmiştir.
Yumurtalıkların alınması yumurtalık kanseri riskini azaltır, ama menopoz öncesinde uygulandığında kalp-damar hastalığı, kemik kaybı ve bilişsel etkilerle ilişkili olabilir. İyi huylu nedenlerle yapılan ameliyatlarda tüplerin de çıkarılması, yumurtalık kanseri riskini azaltmak amacıyla gündeme gelebilir. Tüpler ve yumurtalıklara ilişkin karar, hekiminizle yapacağınız danışmada kişisel riskleriniz gözetilerek verilir; hormon tedavisine ihtiyacınız olup olmadığı da hekiminizle konuşulur.
Açık rahim alma ameliyatının riskleri nelerdir?
Açık rahim alma büyük bir ameliyattır. Bu ameliyatta karşılaşılabilecek başlıca riskler arasında şunlar sayılır:
- Anesteziye bağlı riskler
- Kanama ve kan nakli gereksinimi
- Enfeksiyon (kesi yeri, idrar yolu, vajina üst ucu, pelvis)
- Mesane, üreter, bağırsak ya da damar yaralanması
- Vajina üst ucundaki dikiş hattında ayrışma ya da kan toplanması
- Kesi yerinde açılma ve fıtık
- Karın içinde yapışıklık oluşumu
- Bağırsağın geçici olarak yavaş çalışması
- İdrar yapmada güçlük
- Bacak damarlarında pıhtı oluşumu
- Doğurganlığın sona ermesi
- Yumurtalıklar da alınmışsa cerrahi menopoz
- Nadiren beklenmeyen bir patoloji sonucu
Bu risklerin ne kadar sık görüldüğü hastalığa, rahmin büyüklüğüne ve ameliyatın kapsamına göre değişir. Hangilerinin sizin için daha anlamlı olduğunu ameliyat öncesi görüşmede hekiminize sorabilirsiniz.
İyileşme süreci ve ameliyat sonrası yaşam nasıl olur?
Ameliyattan sonra kesi yerinde ağrı, hafif vajinal lekelenme ya da akıntı, yorgunluk ve bağırsak alışkanlığında geçici değişiklikler olağan belirtiler arasındadır. Açık ameliyattan sonra hastanede kalış ve toparlanma süresi, vajinal ya da kapalı yola göre genellikle daha uzundur; gerçek süre hastaneye ve kişiye göre değişir. Günlük hayata, işe, spora ve cinsel ilişkiye dönüş zamanınızla ve kesi bakımıyla ilgili yönergeleri size ameliyatı yapan ekip verir. Kontrol muayenesinde patoloji sonucunuz paylaşılır ve ameliyat sonrası yaşamla ilgili sorularınız konuşulur.
Sık Sorulan Sorular
Total ve subtotal histerektomi arasındaki fark nedir?
Rahimle birlikte rahim ağzı da alınıyorsa ameliyata total, rahim ağzı yerinde bırakılıyorsa subtotal histerektomi denir. Rahim ağzı yerinde bırakıldığında, ameliyattan sonra bir süre adet benzeri kanama daha sık görülebilir; bu durumda smear taramasının sürdürülmesi hekiminiz tarafından planlanır.
Rahim alma dışında başka tedavi seçenekleri var mı?
Çoğu durumda önce ilaç tedavileri ve rahmi koruyan girişimler denenir. Rahim alma, bu yolların şikayetleri yeterince kontrol edemediği durumlarda gündeme gelir. Karar vermeden önce alternatifleri hekiminizle birlikte tartışmanız önemlidir.
Açık yöntem yerine hangi yollar seçilebilir?
Rahim karın içinden açık ya da kapalı şekilde, ya da vajinadan çıkarılabilir. Vajinal ve kapalı yolların, açık ameliyata göre günlük hayata daha hızlı dönüş ve daha az yara enfeksiyonuyla ilişkili olduğu bulunmuştur; açık yol ise daha uzun hastanede kalış ve daha uzun bir iyileşmeyle ilişkilidir. Hangi yolun size uygun olduğu rahminizin ve vajinanızın özelliklerine, eşlik eden hastalığa, ek işlem gerekip gerekmediğine, cerrahın deneyimine ve tercihinize göre belirlenir.
Yumurtalıklar da alınır mı? Menopoza nasıl etki eder?
Yumurtalıkların alınması ya da korunması, rahim almadan ayrı bir karardır. Menopoza girmemiş iseniz ve yumurtalıklarınız da çıkarılırsa, menopoz belirtileri ameliyatın hemen ardından başlar. Yumurtalıklar bırakıldığında rahim olmadığı için adet kanaması görülmez, ama yumurtalıklar hormon üretmeyi sürdürebilir; menopoza giriş yaşının biraz öne kayabileceği bildirilmiştir.
Tüplerin de alınması gerekir mi?
İyi huylu nedenlerle yapılan ameliyatlarda tüplerin de çıkarılması, yumurtalık kanseri riskini azaltmak amacıyla gündeme gelebilir. Bu karar, hekiminizle yapacağınız danışmada kişisel riskleriniz gözetilerek verilir.
Ameliyat öncesinde hangi incelemeler yapılır?
Hazırlık, jinekolojik muayene ve ultrasonla başlar; gerektiğinde başka görüntüleme yöntemleri de kullanılır. Kan sayımı, gebelik testi ve anestezi görüşmesi yapılır; kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve geçirdiğiniz ameliyatları hekiminize anlatmalısınız. Ameliyat sonrası bacak damarlarında pıhtı oluşumunu önleyecek tedbirler de risk düzeyinize göre ameliyattan önce planlanır.
Ameliyat sonrası iyileşme ne kadar sürer?
Açık ameliyattan sonra hastanede kalış ve toparlanma süresi, vajinal ya da kapalı yola göre genellikle daha uzundur; gerçek süre hastaneye ve kişiye göre değişir. Günlük hayata, işe, spora ve cinsel ilişkiye dönüş zamanınızla ilgili yönergeleri size ameliyatı yapan ekip verir.
Rahim alındıktan sonra cinsel yaşam nasıl etkilenir?
Etkiler kişiden kişiye farklıdır. Bazı çalışmalarda, total ve subtotal histerektomi arasında cinsel işlev açısından bir fark bulunamamıştır. Cinsel ilişkiye ne zaman başlayabileceğiniz, ameliyat sonrası kontrolde dikiş hattının durumuna bakılarak size bildirilir; ilişkide ağrı yaşarsanız bunu hekiminize söylemelisiniz.
Ameliyat sonrası bacakta pıhtı oluşumunu önlemek için ne yapılır?
Jinekolojik ameliyatlardan sonra bacak damarlarında pıhtı riski vardır; bu risk size göre değerlendirilip önlem planlanır. Erken hareketlenme, bacaklara uygulanan mekanik yöntemler ve gerektiğinde ilaç kullanımı bu planın parçası olabilir.
Rahim alındıktan sonra smear taraması sürer mi?
Rahim ağzı da alındıysa ve geçmişte rahim ağzında yüksek dereceli bir lezyon bulunmadıysa, taramaya devam edip etmeyeceğinize hekiminiz karar verir. Rahim ağzı yerinde bırakıldıysa tarama sürer. Hangi gruba girdiğinizi ameliyat raporunuz ve geçmiş sonuçlarınız belirler; kendi başınıza tarama programını bırakmayın.
Rahim ağzı bırakıldıysa ameliyattan sonra kanama olur mu?
Rahim ağzı yerinde kaldıysa, ameliyattan sonra adet benzeri bir kanama görebilirsiniz. Diğer durumlarda kanamanın süresi ve niteliği kontrol muayenesinde değerlendirilir.
Ücretsiz Danışmanlık Alın
Formu doldurun, uzman ekibimiz sizinle iletişime geçsin
