Sistosel ve rektosel onarımı nedir? Ön ve arka kolporafi, greft kararı, hazırlık, iyileşme, cinsel işlev ve sarkmanın tekrarı hakkında genel bilgi.
Sistosel ve rektosel onarımı, mesanenin ya da rektumun vajinaya doğru çıkıntı yaptığı duvarı vajinal yoldan destekleyen bir ameliyattır. Ön duvar için ön kolporafi, arka duvar için arka kolporafi adı kullanılır; ikisi aynı ameliyatta birlikte de yapılabilir. Yöntem, greft kullanılıp kullanılmayacağı ve iyileşme süreci size göre planlanır. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar; sizin için yapılacak kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz.
Sistosel ve rektosel onarımı ne zaman gündeme gelir?
Ameliyat; günlük hayatınızı bozan şikâyetleriniz varsa ve ameliyatsız yöntemlerden yeterince yarar görmediyseniz ya da bu yöntemleri istemiyorsanız gündeme gelir. Yöntem, sarkmanın bölgesine ve sizin durumunuza göre belirlenir. Belirti vermeyen ya da hafif belirtili sarkmada ameliyat şart değildir. Sarkmanın türleri, belirtileri ve ameliyatsız seçenekler ayrı bir konudur; onarım, bu değerlendirmeden sonra ameliyat önerildiğinde gündeme gelir.
Ön kolporafi (ön duvar onarımı) nasıl yapılır?
Mesanenin vajinanın ön duvarına doğru çıkıntı yaptığı durumda uygulanır. Vajinanın ön duvarı boyuna açılır, mesaneyi saran bağ dokusu ayrılıp yerine itilir ve güçlendirilmiş doku dikişlerle yeniden birleştirilir; ardından fazla vajen dokusu alınarak duvar kapatılır. Amaç, mesanenin vajinaya doğru inmesini engelleyen destek tabakasını yeniden oluşturmaktır.
Arka kolporafi (arka duvar onarımı) nasıl yapılır?
Rektumun vajinanın arka duvarına doğru çıkıntı yaptığı durumda uygulanır. Arka duvar açılır, rektumla vajina arasındaki bağ dokusu dikişlerle güçlendirilir ve duvar kapatılır. Vajina girişinin alt kısmında da destek zayıflığı varsa bu bölgeyi güçlendiren ek bir işlem (perineorafi) eklenebilir.
Onarımda greft veya mesh kullanılır mı?
Yerel doku onarımında yalnızca sizin kendi dokunuz kullanılır. Greft ise onarımı güçlendirmek için eklenen malzemedir; insan ya da hayvan kaynaklı biyolojik greftler ile sentetik ağlar (mesh) vardır. Bu seçimi onarımın hangi duvarda yapıldığı ve ek malzemenin yarar ile risk dengesi belirler.
Ön duvar onarımında polipropilen ağ bazı anatomik ve öznel sonuçları iyileştirebilir, ama ağın açığa çıkması, daha uzun ameliyat süresi ve daha çok kan kaybı gibi sorunları da artırır. Bu konudaki kılavuzlar, kalıcı ağı ön ve arka duvar için sadece araştırma kapsamında kullanılabilir sayar; veriler, bu ağın mesane ve idrar sorunlarıyla ilişkili olduğunu gösteriyor. Arka duvar onarımında sentetik ağ ya da biyolojik greftin sonuçları iyileştirdiği de gösterilememiştir. Emilebilir ağ için veriler çok sınırlıdır; emilebilir ağ ve biyolojik greftlerin yerel doku onarımına kıyasla net bir farkı gösterilememiştir. Bu yüzden greft kararı, her duvar için ayrı değerlendirilen ve size ayrıntılı bilgi verildikten sonra alınan bir karardır.
Ameliyatla birlikte başka bir işlem yapılır mı?
Rahmin ya da vajinanın üst ucunun desteği de zayıfsa, bu desteğin sağlanması ön duvar onarımının dayanıklılığını etkileyebileceğinden aynı ameliyata eklenebilir. İdrar kaçırmanız varsa, buna yönelik bir işlem de birlikte planlanabilir. Hangi işlemlerin birlikte yapılacağına, muayene bulgularına ve şikâyetlerinize göre hekiminiz karar verir.
Ameliyata nasıl hazırlanılır?
Muayenede çıkıntının mesane tarafında mı, rektum tarafında mı, yoksa her iki yanda mı olduğu belirlenir. Hekiminiz isterse, idrar ve dışkılama düzeninizi birkaç gün not etmeniz istenebilir; bu notlar şikâyetlerinizin hangi duvarla ilişkili olduğunu anlamaya yardımcı olur. Gerekli tahliller ve anestezi değerlendirmesi, standart ameliyat öncesi sürecin bir parçasıdır. Menopoz sonrasında vajinal dokunuz inceyse, yerel östrojen kullanımı hekiminizin kararına bağlıdır. Ameliyat öncesi beslenme, ilaç ve bağırsak düzenine ilişkin talimatları ve anestezi türünü ilgili ekipler size özel olarak bildirir.
Ameliyat günü ve ilk günlerde neler olur?
Ameliyat vajinal yoldan yapıldığı için karın duvarına kesi açılmaz. Ameliyat sonrasında vajinaya kanamayı azaltmaya yönelik bir tampon ya da idrar sondası yerleştirilebilir; bunların çıkarılma zamanı hekimin yönergesine bağlıdır. İlk günlerde idrar yapmanızın ve bağırsak işlevinizin izlenmesi, ağrı kontrolü ve erken hareket etmek, planın bir parçasıdır. Hastanede kalış süreniz, uygulamaya ve sizin durumunuza göre değişir. Ameliyatı Doç. Dr. Nurettin Türktekin, Memorial Şişli Hastanesi'nde yapar.
İyileşme sürecinde neler beklenir?
Dikiş hatları vajinada ve makat çevresinde olduğundan ilk günlerde bu bölgede hassasiyet ya da ağırlık duygusu, hafif kramp, azıcık kahverengi veya kanlı akıntı, mesanenin tam boşalmadığı hissi ve ilk dışkılamada rahatsızlık görülebilir.
Kabızlığı önleyen düzenlemeler (lifli beslenme, yeterli sıvı, gerekirse hekiminizin önereceği dışkı yumuşatıcılar) iyileşme sürecinin bir parçasıdır. Süreyi ve kontrol takviminizi hekiminiz bildirir.
Ameliyat sonrası cinsel yaşam nasıl etkilenir?
Ameliyattan sonra cinsel işlev kişiye göre iyileşebilir, değişmeyebilir ya da bazı kişilerde kötüleşebilir; kesin bir genelleme yapılamaz. Özellikle arka duvar onarımlarında ilişki sırasında ağrı bildirilmiştir; bu durum uygulanan tekniğe bağlı olabilir. Cinsel ilişkiye ne zaman başlayacağınızı, hekiminiz vajinadaki dikiş hatlarının durumuna bakarak size söyler. Beklentileriniz teknik tercihi şekillendirebileceğinden, bunları ameliyattan önce hekiminizle paylaşmanız yararlı olur.
Ameliyatın riskleri nelerdir, sarkma tekrarlar mı?
Kolporafiye özgü başlıca sorunlar şunlardır (anestezi riskleri hariç):
- Kanama ve vajinada kan toplanması (hematom)
- Enfeksiyon
- Komşu organların, yani mesane veya rektumun zedelenmesi
- İdrar akımında geçici zorlanma ya da yeni başlayan kaçırma
- Kabızlık ya da dışkılamada zorluk
- Cinsel ilişkide ağrı
- Vajinada daralma ya da kısalma hissi
- Bacak damarlarında pıhtı oluşumu
- Greft ya da ağ kullanıldıysa açığa çıkma, ağrı ve ek işlem gereksinimi
- Çıkıntının aynı duvarda nüksetmesi ya da başka bir duvarda belirmesi
Ameliyat, sarkmanın bir daha olmayacağı anlamına gelmez; tekrar olasılığı kişiye, sarkmanın durumuna ve seçilen yönteme göre değişir. İdrar şikâyetleri onarımdan sonra düzelebilir, aynı kalabilir ya da yeni başlayabilir; özellikle ön duvar onarımı sonrasında stres tipi idrar kaçırma görülebileceği bildirilmiştir. Size özgü risklerin neler olduğunu ameliyattan önceki görüşmede sormak isteyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ameliyat karından mı yapılır?
Hayır. Ameliyat vajinal yoldan yapılır; karın duvarına kesi açılmaz.
Ameliyat sonrası tampon veya sonda takılır mı?
Evet, gerekebilir. Kanamayı azaltmak için vajinaya bir tampon ya da idrar sondası yerleştirilebilir; bunların ne zaman çıkarılacağına hekiminiz karar verir.
Her onarımda greft veya mesh (ağ) kullanılır mı?
Hayır. Yerel doku onarımında yalnızca kendi dokunuz kullanılır; greft ya da mesh, onarımı güçlendirmek amacıyla gerekli görülen durumlarda eklenir. Kalıcı ağ, ön ve arka duvar onarımında ancak araştırma kapsamında kullanılabilir kabul edilir; bu ağın mesane ve idrar sorunlarıyla ilişkili olduğu bildirilmiştir.
Aynı ameliyatta idrar kaçırmaya yönelik bir işlem de yapılabilir mi?
Evet. İdrar kaçırmanız varsa buna yönelik bir işlem, muayene bulgularına göre aynı ameliyata eklenebilir. Rahmin ya da vajinanın üst ucunun desteği zayıfsa bu destek de aynı seansa dahil edilebilir.
Ameliyat, sarkmanın bir daha olmayacağı anlamına gelir mi?
Hayır. Tekrar olasılığı kişiye, sarkmanın durumuna ve seçilen yönteme göre değişir. Çıkıntı aynı duvarda yeniden belirebileceği gibi başka bir duvarda da ortaya çıkabilir.
Ameliyat sonrası yeni bir idrar kaçırma sorunu gelişebilir mi?
Evet, olabilir. İdrar şikâyetleri onarımdan sonra düzelebilir, aynı kalabilir ya da yeni başlayabilir; özellikle ön duvar onarımı sonrasında stres tipi idrar kaçırma görülebileceği bildirilmiştir.
Ameliyat sonrası cinsel ilişkide ağrı olur mu?
Olabilir. Özellikle arka duvar onarımlarında ilişki sırasında ağrı bildirilmiştir ve bu durum uygulanan tekniğe bağlı olabilir. Cinsel işlev kişiden kişiye iyileşebilir, değişmeyebilir ya da kötüleşebilir; kesin bir genelleme yapılamaz.
Cinsel ilişkiye ne zaman başlanabilir?
Kesin bir süre söylenemez. Hekiminiz, vajinadaki dikiş hatlarının iyileşme durumuna bakarak size uygun zamanı bildirir.
Menopoz sonrası ince vajinal doku ameliyatı etkiler mi?
Etkileyebilir. Menopoz sonrasında vajinal dokunuz inceyse, ameliyat öncesinde yerel östrojen kullanımı hekiminizin kararına bağlı olarak değerlendirilebilir.
Standart kolporafi ile bölgeye özgü onarım arasındaki fark nedir?
Standart yöntemde dokular orta hatta toplanıp güçlendirilir. Bölgeye özgü onarımda ise dokudaki yırtık ya da defekt tek tek belirlenip yalnızca o noktalar onarılır. Bu iki yaklaşımı doğrudan karşılaştıran veriler sınırlıdır. Hangi yöntemin seçileceğine, muayene bulgularına göre hekiminiz karar verir.
Arka duvar onarımında ilişkide ağrı riski hangi uygulamaya bağlıdır?
Arka kolporafide levator adı verilen kasların dikilerek birbirine yaklaştırılması (plikasyon), ameliyat sonrası ilişkide ağrı riskiyle ilişkilendirilmiştir. Cinsel hayatınızın sürmesini bekliyorsanız, bunu ameliyattan önce hekiminize iletmeniz, teknik seçiminde bu beklentinin gözetilmesini sağlar.
Ağır kaldırma ve ıkınmadan neden kaçınılır?
Karın içi basıncı artıran ıkınma ve ağır kaldırma, iyileşmekte olan dikiş hatlarını zorlayabilir. Ne kadar süreyle kaçınmanız gerektiğini hekiminiz sizin iyileşmenize göre bildirir; dışkılama güçleşirse ya da ağrınız artarsa hekiminize danışmalısınız.
Ücretsiz Danışmanlık Alın
Formu doldurun, uzman ekibimiz sizinle iletişime geçsin
