Laparoskopik yumurtalık kisti ameliyatı (kistektomi) nedir, hangi durumlarda gündeme gelir, nasıl yapılır? Rezerv, riskler ve iyileşme hakkında bilgi.
Laparoskopik yumurtalık kisti ameliyatı (kistektomi), karın duvarına açılan küçük kesilerden kisti çıkarmayı sağlayan kapalı bir ameliyattır. Yumurtalık dokunuz bu sırada olabildiğince korunur. Her kist ameliyat gerektirmez; çoğu kist sadece izlenir. Ameliyat önerilirse yöntem; kistin özelliklerine, belirtilerinize, yaşınıza ve gebelik planınıza göre size özel belirlenir. Burada genel bir çerçeve bulacaksınız; bu bilgiler sizin için yapılacak kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz.
Laparoskopik kistektomi nedir?
Kistektomide kist yumurtalıktan ayrılıp çıkarılır, yumurtalığınızın kendisi yerinde bırakılır. Laparoskopide karın duvarınıza birkaç küçük kesi açılır. Kesilerden birine kamera, diğerlerine ince cerrahi aletler yerleştirilir. Karın içi gazla şişirilir; böylece kist ve yumurtalık ekranda büyütülmüş olarak görülür ve işlem buna göre yapılır.
Kistektomi ile ooforektomi arasındaki fark nedir?
Ooforektomi, yumurtalığın tamamen alınmasıdır. Kistektomide hedef yumurtalığınızı korumaktır. Ama kistin yapısına, yumurtalık dokusunun durumuna ve ameliyat sırasında görülenlere bağlı olarak yumurtalığınızın alınması gerekebilir. Bu olasılık ameliyattan önceki onam görüşmesinde sizinle konuşulur.
Hangi durumlarda ameliyat gündeme gelir?
Kist zamanla gerilemiyorsa, büyüyorsa, belirti veriyorsa ya da görüntüleme sonuçları ek değerlendirme gerektiriyorsa ameliyat düşünülür. Karar, hekiminizle birlikte yararları ve riskleri tartarak verilir. Cerrahi gerektiğinde, mümkünse laparoskopi (kapalı ameliyat) tercih edilir; ama bazı durumlarda bu yöntem uygun olmayabilir. Endometriozise bağlı kistlerde cerrahi yaklaşım farklı noktalara dayanır ve ayrıca değerlendirilir.
Ameliyat öncesinde hangi değerlendirmeler yapılır?
Ameliyattan önce kistin boyutu, iç yapısı ve yumurtalıkla ilişkisi ultrasonla değerlendirilir; gerekirse ek görüntüleme yapılır. Kan tahlilleriniz ve anestezi değerlendirmeniz de bu aşamada yapılır. Düzenli kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve geçirdiğiniz karın ameliyatlarını hekiminize bildirmeniz gerekir. Gebelik planınız varsa, yumurtalık rezervi konusundaki beklentiler ameliyattan önce sizinle konuşulur. Aç kalma ve ilaç kesme konusundaki yönergeleri ameliyat ekibi size verir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Anestezi türünü ameliyat ve anestezi ekibi belirler. Kesi sayısı ve yeri size ve kistin özelliklerine göre değişir. Yumurtalık yüzeyine küçük bir kesi açılır, kist buradan çevre dokudan ayrılarak çıkarılır. Kanama kontrol edilir, gerekirse yumurtalık yüzeyi onarılır. Ameliyat sırasında görülenlere bağlı olarak yöntem değişebilir ve açık ameliyata geçilmesi gerekebilir. Ameliyatı Doç. Dr. Nurettin Türktekin, Memorial Şişli Hastanesi'nde yapar.
Yumurtalık dokunuz ameliyat sırasında nasıl korunur?
Ameliyat sırasında sağlıklı yumurtalık dokusunu olabildiğince korumak hedeflenir. Kist ameliyat sırasında açılabilir ya da içeriği karın içine dökülebilir; bunu önlemek için çıkarılan parça koruyucu bir torba içinde karından dışarı alınabilir. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir; kesin tanı patoloji sonucuyla konur.
Kistektomi yumurtalık rezervinizi ve gebelik planınızı nasıl etkiler?
Kistektomi, kistle birlikte sağlıklı yumurtalık dokunuzu da bir ölçüde etkileyebilir. Kistektomiden sonra yumurtalık rezervinde azalma görülebildiği bildirilmiştir; bu bulgular daha çok endometrioma (çikolata kisti) için geçerlidir. Fonksiyonel ve dermoid kistlerde bu etkinin boyutu ve klinik önemi daha az bellidir. Rezerv üzerindeki etki kişiden kişiye değişir; ameliyatın gebelik şansınızı artıracağını ya da azaltacağını genel olarak söylemek yanlış olur. Gebelik planınız varsa, bu konuyu ameliyattan önce hekiminizle ayrıntılı şekilde konuşmalısınız.
Laparoskopik kistektominin riskleri nelerdir?
Laparoskopik kistektomi, her cerrahi işlem gibi risk taşır. Başlıcaları şunlardır:
- Anesteziye bağlı riskler
- Kanama
- Enfeksiyon
- Bağırsak, mesane, damar ya da idrar yolu gibi komşu yapıların yaralanması
- Karın içinde yapışıklık oluşumu
- Karına girişte yaralanma
- Kistin ameliyat sırasında açılması ya da içeriğinin dökülmesi
- Yumurtalık dokusu kaybı ve rezervde azalma
- Kistin yeniden oluşması
- Açık ameliyata geçilmesi
- Bacak damarlarında pıhtı oluşumu
- Nadiren beklenmeyen patoloji sonucu
Bu risklerin ne kadar sık görüldüğü size, kistin özelliklerine ve ameliyat tekniğine göre değişir. Sizin için hangilerinin geçerli olduğunu ameliyat öncesi görüşmede hekiminize sormanız iyi olur.
İyileşme süreciniz ve ameliyat sonrası takip nasıl olur?
Ameliyattan sonra karnınızda şişkinlik, kesi yerlerinde ağrı ve omuz ucunda ağrı olabilir. Hafif lekelenme, hafif kramp ve gazdan kaynaklanan geçici omuz ucu ağrısı bu dönemde sık görülür ve olağan kabul edilir. Hastanede kalış süreniz, işe ve günlük hayata ne zaman döneceğiniz, spor ve cinsel ilişkiye ne zaman başlayabileceğiniz ameliyatın kapsamına ve sizin durumunuza göre değişir; bu konudaki yönergeleri size ameliyatı yapan ekip verir. Kontrol muayenesinde patoloji sonucunuz değerlendirilir; gerekirse yumurtalığınızın ultrasonla izlenmesi planlanır.
Sık Sorulan Sorular
Her yumurtalık kistinde ameliyat gerekir mi?
Hayır. Çoğu kist sadece izlenir; kist zamanla gerilemiyorsa, büyüyorsa, belirti veriyorsa ya da görüntüleme sonuçları ek değerlendirme gerektiriyorsa ameliyat düşünülür.
Kistektomide yumurtalığımın tamamı alınır mı?
Hayır, hedef yumurtalığınızı korumaktır. Ama kistin yapısına ve ameliyat sırasında görülenlere bağlı olarak bazı durumlarda yumurtalığın alınması gerekebilir; bu olasılık ameliyat öncesi onam görüşmesinde konuşulur.
Ameliyat için her zaman laparoskopi (kapalı yöntem) tercih edilir mi?
Cerrahi gerektiğinde mümkünse laparoskopi tercih edilir; ama bazı durumlarda bu yöntem uygun olmayabilir ve açık ameliyat gerekebilir.
Ameliyat öncesinde doktoruma hangi bilgileri vermeliyim?
Düzenli kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve geçirdiğiniz karın ameliyatlarını hekiminize bildirmeniz gerekir. Gebelik planınız varsa yumurtalık rezervi konusundaki beklentileri de ameliyattan önce konuşmalısınız.
Ameliyat sırasında yumurtalığımın alınması gerekebilir mi?
Evet, bazı durumlarda gerekebilir. Bu, kistin yapısına, yumurtalık dokusunun durumuna ve ameliyat sırasında görülenlere bağlıdır.
Kistektomi yumurtalık rezervimi azaltır mı?
Bu, kistin türüne göre değişir. Kistektomiden sonra rezervde azalma bildirilmiştir; bu bulgular daha çok endometrioma için geçerlidir ve fonksiyonel ya da dermoid kistlerde etkisi daha az bellidir. Ameliyatın gebelik şansınızı artıracağını ya da azaltacağını genel olarak söylemek yanlış olur.
Ameliyat sırasında açık ameliyata geçilebilir mi?
Evet. Ameliyat sırasında görülenlere bağlı olarak yöntem değişebilir ve açık ameliyata geçilmesi gerekebilir.
Ameliyat sonrası omuz ucu ağrısı normal mi?
Evet. Gazdan kaynaklanan geçici omuz ucu ağrısı, hafif lekelenme ve hafif kramp gibi belirtiler bu dönemde sık görülür ve olağan kabul edilir.
Kist ameliyattan sonra tekrar eder mi?
Tekrarlama mümkündür ve kistin türüne göre değişir. Kistektomi sadece var olan kisti çıkarır, yeni bir kistin oluşmasını önlemez. Yumurtalığınızda ileride başka bir kist gelişebilir. Bu yüzden ameliyat sonrası kontroller ve ultrasonla izlem, hekiminizin planına göre sürer.
Kist ameliyat sırasında patlarsa (açılırsa) ne olur?
Kistin içeriği karın içine dökülebilir. Bazı kist türlerinde bu içerik karın zarını tahriş edebilir; bu yüzden dökülmeyi sınırlamak hedeflenir. Ayrıntılar kistin türüne ve ameliyat sırasında görülenlere göre, ameliyatı yapan hekim tarafından belirlenir. Ameliyattan sonra ateşiniz çıkarsa ya da karın ağrınız artarsa, bunu beklemeden bir hekime bildirmelisiniz.
Çıkarılan kistten kanser çıkma ihtimali var mı?
Ameliyat öncesi görüntüleme ve kan testleri kistin yapısı hakkında bilgi verir, ama iyi huylu mu kötü huylu mu olduğu her zaman kesin söylenemez. Tek bir test ya da puanlama sistemi bu ayrımı tam netlikte yapamaz. Kesin tanı, çıkarılan dokunun patolojide incelenmesiyle konur. Sonuç şüpheli çıkarsa, sonraki adımlar kanser cerrahisi konusunda uzman bir hekimle birlikte planlanır.
Ameliyattan sonra işe veya günlük hayatıma ne zaman dönebilirim?
Bu, ameliyatın kapsamına ve sizin durumunuza göre değişir. Hastanede kalış süreniz, işe ve günlük hayata dönüş zamanınız, spor ve cinsel ilişkiye başlama zamanınız konusundaki yönergeleri ameliyatı yapan ekip size verir.
Ücretsiz Danışmanlık Alın
Formu doldurun, uzman ekibimiz sizinle iletişime geçsin
